Zeki Sarıhan, Kuşaklar Buluşması ve 33. Yıl
Nazım Mutlu

Ülkemizin eğitim tarihi, önemli ölçüde siyasal tarihimizle uyumlu bir yol izler: Tanzimat Dönemi, Meşrutiyet Dönemi (burada söz konusu olan 2. Meşrutiyet’tir, 1908’le başlayan; 1.si Tanzimat yıllarının içinde eridiğinden), Milli Mücadele Dönemi, Cumhuriyet Dönemi… Sonra ’40 Kuşağı, ’68 Kuşağı ve ’78… ‘78’den sonrasına ilişkin belirgin bir siyasal dönem ya da kuşak adlandırması yapılmış değil henüz. Durum, eğitim tarihimiz için de geçerli. Örneğin ’90 Kuşağı ya da 2000 Kuşağı gibi bir bölümlemeden söz edilmiyor, şimdilik.

Günümüzdeki öğretmen kuşağının tarihsel süreçteki yeri bulanık. Halihazırda ‘90’lı yıllarda mesleğe girenlerin çoğunlukta olduğu dönemdeyiz. Fakat siyasal tavır yönünden şimdiki kuşağın öne çıkan özelliği nedir? Görünen o ki, çareyi herhalde daha çok bireysel kurtuluşta arayan, ülkenin içinde bulunduğu girdapları pek tasa etmeyen, kendi halinde, etliye sütlüye karışmadan işini yapmayı düşünen bir meslek algısının egemen olduğu dönemdeyiz. Tartışmalı bir durum…

Öğretmen Dünyası, dergimiz, 33. yılına girdi. 33 yıl önce çıkılan yolda, dergimizin öncü kadrosunda önemli ölçüde ’40 Kuşağı ile ’68’liler vardı. Bu iki kuşağın buluşma noktasındaki ortak değerleri tam bağımsızlıkçılığın, halkçılığın ve aydınlanmacılığın oluşturduğu açık. Satı Erişen’le Zeki Sarıhan’ı, M. Rauf İnan’la Ayhan Sarıhan’ı, Sami N. Özerdim’le Refik Saydam’ı, Kifayet Özaydın’la Savaş Yalçın’ı… buluşturan ruh, ülkemizin bir süredir sürüklendiği tehlikeli yok oluş sürecine karşı açılan direniş ruhuydu. Bu çizgi, ’40 kuşağının ömrünü tamamlamasından sonra ‘68’lilerle 78’lilerce sürdürüldü.

Bugüne gelirsek… Dergimizin kadrosunda hem ’68 kuşağını temsil etme hem dergimizin çekirdeğini oluşturma anlamında Zeki Sarıhan kalmıştı tek. Şimdi, 2011 sonunda o da ayrıldı aramızdan.

Var olan kadroya göre bir saptama yapmak gerekirse, genel durumun özeti şudur: Öğretmen Dünyası’nda bugün yaş ortalaması 50’lerde olan bir kadro var. Başka bir anlatımla, ’78 Kuşağı…

90’lardan, 2000’lerden mutfağımıza katılan –değişik illerden çabalarımıza omuz veren özverili temsilcilerimizin varlığını unutmadan söylemek gerekirse- kimse yok!

Bunun ne anlama geldiği, gelebileceği yoruma açık. Ama somut, gerçek durum bu.

Kendisinden öncekiyle kendi kuşağını ve bir sonraki kuşağı buluşturup 32 yıllık yayın yaşamına damgasını vuran, şimdi görevlerinden ayrılan (ama düşünce ve deneyimlerinden yararlanmayı sürdüreceğimiz) Zeki Sarıhan’ın başarısını görmek, durup anlamak gerekir burada. 1940’tan 2012’ye, ortalama 70 yıllık eğitim tarihimizin birikimini bir noktada, Öğretmen Dünyası’nda toplayıp ileride değerinin çok daha iyi anlaşılacağını öngördüğümüz bir maraton koşucusudur söze konu olan kişi. Biz, şimdi işin başında olanlar, ülkemizin gidişiyle orantılı kör savruluşa ne kadar direniriz? Salt eğitim alanında değil, toplumsal-siyasal-kültürel ve örgütsel duyargaların iyiden iyiye iğdiş edildiği gidişe karşı ne ölçüde bir savunma becerisi gösterebiliriz, bilinmez. Fakat bildiğimiz bir şey var ki, o da bizden öncekilerin aydınlanmacı birikimini, yurtsever-devrimci tavrını içselleştirmiş olmak…

Yeni dönemde, bütün olumsuz gelişmelere karşı tutumumuza yön veren güç bu olacak. Sarıhan Öğretmenimizden devralınan kalıtın özünde hep halkın çıkarlarından yana olmak vardı, yine o olacak. Okullarımızda daha bilimsel, daha demokratik, daha insanca eğitim ortamlarını yaşama geçirmek vardı, yine onlar olacak. Çocuklarımızın, gençlerimizin yaşamlarını kitaplarla, sanatın onarıcı güzellikleriyle, özgürce düşünme ve yaratıcı tartışma kültürüyle bezemek vardı, yine onlar olacak.

Öğretmen Dünyası 33. yılına bu değerleri sürdürerek giriyor. Doğru bildiklerini çekinmeden, bıkıp usanmadan söyleyerek…

Yeni yılınızı bu duygular içinde kutluyorum.